Nefsinin arzularına esir olan kimse, hürriyetin tadını asla bilemez.
— Mevlana Celaleddin Rumi, Mesnevi
Bu hikmet, tasavvufi yolculukta nefs terbiyesinin önemini vurgular. Nefis, insanın bencil arzularını, egoist eğilimlerini ve dünya heveslerini temsil eder. Bu arzulara boyun eğmek, insanı manevi prangalara vurur ve hakiki özgürlüğünden mahrum bırakır. Gerçek hürriyet, nefsin esaretinden kurtularak, benliği aşmak ve ilahi iradeye teslim olmakla elde edilir. Bu durum, insanı dünya kayıtlarından azat ederek ruhsal bir yükselişe taşır ve kalp gözünü açar.