Her şey birbiriyle bağlantılıdır; ayrı gibi görünen her parça, tek bir bütünün yansımasıdır. Vahdeti idrak eden, ikilik perdesini yırtar. Gördüğün her surette, O’nun yüzünü ara.
— Şems-i Tebrizi, Makâlât
Şems’in düşünce dünyasında vahdet, yani varlığın birliği ilkesi merkezi bir yer tutar. Tüm evren ve içindeki her şey, tek bir ilahi kaynaktan gelen tecellilerdir. İkilik ve ayrılık algısı, sınırlı insan zihninin bir yanılgısıdır. Hakiki idrak, her zerrede ilahi birliği ve O’nun yüzünü görmektir. Bu idrak, insanı tüm yaratılmışlara karşı sevgi ve hoşgörüye yöneltir, çünkü her şey aynı ilahi özden gelmektedir; böylece ayrımcılık sona erer.