Arif, her nefeste hem artan hem eksilen bir haldedir. Çünkü o, her an Hakk’a daha çok yaklaşır, kendi varlığından ise daha çok uzaklaşır.
— Bayezid-i Bistami, Kelimât
Bu ifade, arifin sürekli bir tekâmül ve dönüşüm içinde olduğunu belirtir. Marifetullah, statik bir bilgi değil, dinamik bir süreçtir. Arif, her nefeste ilahi hakikatlere daha fazla vukufiyet kazanırken, kendi nefsaniyetinden, benliğinden, vehmî varlığından arınır. Bu, fena ve beka süreçlerinin iç içe yaşandığı bir haldir. Hakikat’e yaklaştıkça, kendi vehmî varlığı küçülür, ta ki tamamen yok olana kadar. Bu, sonsuz bir yolculuktur.