Tasavvuf, Hakk’ın seni senden alıp Kendisiyle meşgul etmesidir. Bu, senin fani oluşun ve O’nunla baki kalışındır.
— Cüneyd-i Bağdadi, Resâil
Cüneyd, tasavvufu kulun kendi benliğinden geçerek ilahi hakikatle bütünleşmesi olarak tanımlar. ‘Fena’ kulun nefsani arzularından, benlik iddialarından ve tüm mahlukatla olan bağlarından arınması, ‘beka’ ise bu arınmanın ardından ilahi varlıkta sabitlenmesidir. Bu süreç, kulun fani varlığını terk edip Allah’ın baki varlığıyla varoluşunu idrak etmesi, böylece Hak ile kaim olması halidir. Bu hal, sufinin en yüksek mertebelerinden biridir.