Kendi nefsini bilen, Rabbini bilir. Nefsini bilmeyen, Rabbini nasıl bilebilir? Zira nefis, Rabbini tanımanın ilk kapısıdır.
— Abdülkadir Geylani, Fütûhu’l-Gayb
Bu söz, ‘Nefsini bilen Rabbini bilir’ hadis-i şerifinin derin bir yorumudur. Abdülkadir Geylani, insanın kendi iç dünyasını, acizliğini, muhtaçlığını ve fani yapısını idrak etmesinin, Allah’ın kudretini, azametini ve ebediyetini anlamanın anahtarı olduğunu belirtir. Nefis, insana Allah’ın sıfatlarının tecellilerini gösteren bir ayna gibidir. Kendi eksikliklerini gören insan, kemal sıfatlarının sahibi olan Yaratıcı’yı daha iyi tanır ve O’na olan yakınlığı artar; böylece hakiki marifete ulaşır.