Nefsinle savaşıp onu mağlup etmeden, Rabbinin huzuruna varamazsın. Nefs, yolculuğun en büyük engelidir.
— Bayezid-i Bistami, Kelimât
Tasavvuf yolunda ilerlemenin en temel şartlarından biri nefs mücadelesidir. Bayezid-i Bistami, nefsin arzularının, kibir ve benliğin, Allah’a giden yolda en büyük perde olduğunu vurgular. Nefsin terbiye edilmesi, yani ‘mücahede’ ile onun olumsuz etkilerinden arınmak, kulun kalbini saflaştırır ve onu ilahi yakınlığa hazırlar. Nefsin esaretinden kurtulmadan, hakiki özgürlüğe ve ruhsal yükselişe ulaşılamaz, bu da Rabbin huzuruna varmak demektir.