Nefs ile mücadele, bütün ilimlerin temelidir.
— Cüneyd-i Bağdadi, Resâil
Cüneyd’in bu sözü, tasavvufi yolculukta nefis terbiyesinin merkezi rolünü vurgular. Nefis, insanın bencil arzularının, kötü huylarının ve ilahi hakikatleri görmesini engelleyen perdelerin kaynağıdır. Nefisle yapılan bu mücadele, sadece ahlaki bir arınma değil, aynı zamanda hakiki bilginin ve marifetin kapılarını açan bir anahtardır. ‘Nefsini bilen Rabbini bilir’ ilkesince, bu mücadele, kişinin kendini tanıması ve dolayısıyla Allah’ı idrak etmesi için temel bir adımdır.