Gördüğün her şeyin bir zahiri, bir de batını vardır. Zahire takılıp kalmak, denizin yüzeyinde yüzmek gibidir; batına dalmak ise inciyi bulmaktır.
— Şems-i Tebrizi, Makâlât
Şems, olayların ve varlıkların görünen yüzeyinin ötesindeki derin anlamları araştırmanın önemini vurgular. Tasavvuf, zahirin ardındaki batını, yani ilahi sırrı ve hikmeti keşfetme yolculuğudur. İnsan, sadece duyusal algılarıyla yetinmeyip, kalbinin gözüyle hakikati görmeyi öğrenmelidir. Bu, her şeyde Hakk’ın tecellisini görmek ve yanılsamalardan arınarak gerçekle yüzleşmektir.