Nefsini terbiye etmedikçe hakikate ulaşamazsın. Nefsin putlarını kırmadan, kalbinin kapıları Hakk’a açılmaz.
— Abdülkadir Geylani, Fütûhu’l-Gayb
Abdülkadir Geylani, tasavvuf yolunda nefis mücadelesinin merkezi bir rol oynadığını belirtir. Nefis, insanı dünya arzularına ve benliğin yanıltıcı iddialarına sürükleyen bir perdedir. Nefsin putları, kibir, haset, şehvet gibi kötü huyları temsil eder. Bu putlar yıkılmadan, yani nefsani arzular terbiye edilmeden, kulun kalbi ilahi hakikatlere ve marifetullah nuruna açılamaz. Nefis terbiyesi, bir ömür sürecek sürekli bir mücadele ve arınma sürecidir; ancak bu sayede hakiki özgürlüğe ulaşılır.