← Hikmet Sözleri

Her şey, Hakk’ın varlığıyla kaimdir ve O’ndan ayrı bir varlık sahibi değildir. Yokluk ise nispi bir kavram olup, mutlak varlığın karşısında ancak bir

Her şey, Hakk’ın varlığıyla kaimdir ve O’ndan ayrı bir varlık sahibi değildir. Yokluk ise nispi bir kavram olup, mutlak varlığın karşısında ancak bir gölge olabilir.

— İbn Arabi, Fütûhât-ı Mekkiyye

Bu söz, Vahdet-i Vücud’un bir başka yönünü vurgular. Her ne kadar varlıklar ayrı ve bağımsız gibi görünse de, aslında kendi başlarına bir varoluşları yoktur; varlıkları Hakk’ın onlara tecelli etmesiyle mümkündür. Yokluk, Mutlak Varlık olan Allah’ın karşısında gerçek bir varoluşa sahip değildir; sadece varlığın farklı veçhelerini ve sınırlılıklarını ifade eder. Her şey, ilahi nefesin bir tezahürüdür ve O’nunla ayakta durur.