Göz ve Diş Hakkında İlmi Açıklamalar

### Göz ve Diş Hakkında İlmi Açıklamalar

**Fasıl: Göz Hakkında**

Göz, altı ana unsurdan mürekkep olup, yedi katman ve üç rutubetten teşekkül etmiştir. Bu katmanlar, soğanın zarları misali olup, birine bir âfet isabet ettiğinde dahi diğerleri sağlam kalır. Görmenin yalnızca orta tabaka aracılığıyla vuku bulduğu bu yapıda, söz konusu tabaka iki rutubetten beslenir.

Kirpikler ise, göze doğru gelen uçucu zerreleri savmak üzere halk edilmiştir. Burun, teneffüs edilen hava ve buharları içinde tutmak için yaratılmıştır ki, bu sayede hem rutubetli kısımlar hem de beyin ferahlasın.

Dil ise, tadı idrak etme ve çiğnenen lokmayı adlandırma vasıtasıdır. Ağız suyunun tatlı kılınması, yemeğin lezzetini güzelleştirmek içindir. Kulaklardaki suyun acı (buruk) kılınması ise, haşerâtı defetmek içindir. Göz suyunun tuzlu kılınması, erimesini engellemek içindir; zira gözler, şahmî birer cevherden ibarettir.

**Fasıl: Dişler Hakkında**

Dişler otuz ikidir. Bunlar, her çenede ikişer adet olmak üzere kesici dişler; yine her çenede ikişer adet olmak üzere yan kesici dişler; ve yine her çenede ikişer adet olmak üzere köpek dişleri olarak tasnif edilir.

Ardından azı dişleri gelir ki, bunların sayısı yirmidir; her çenenin her iki tarafında beşer adet olmak üzere mevcuttur. Bu yirmi azı dişinden ‘davahik’ (küçük azı) namıyla bilinenler, köpek dişlerinin hemen bitişiğinde yer alan dört adettir; üst ve alt çenedeki her bir köpek dişinin yanında birer adet bulunur. ‘Davahik’ten sonra ise ‘tavahin’ (büyük azı) gelir ki, bunlara ‘erha’ da denir.