← Hikmet Sözleri

İblis’in isyanı, aslında bir tevhid ve aşk sırrıdır. Zira o, kendisinden başkasına secde etmeyi reddetmiş, böylece biricik Maşuk’a olan aşkında sebat

İblis’in isyanı, aslında bir tevhid ve aşk sırrıdır. Zira o, kendisinden başkasına secde etmeyi reddetmiş, böylece biricik Maşuk’a olan aşkında sebat etmiştir.

— Hallac-ı Mansur, Kitâbu’t-Tavâsîn

Hallac, İblis’in Adem’e secde etmemesini, O’nun sadece Allah’a secde etme kararlılığının bir göstergesi olarak yorumlar. Bu, zahirde bir isyan gibi görünse de, batında mutlak tevhidin ve tek bir Maşuk’a olan sınırsız aşkın bir ifadesidir. İblis, bu yorumda, zahiri emre itaatsizliğiyle dahi ilahi aşkın ve tevhidin derin bir sırrını taşıyan, sınanmış bir aşık olarak ele alınır. Bu yaklaşım, Hallac’ın tevhidi anlama biçimindeki derinliği ortaya koyar.