Kalbin gıdası zikir, ruhun aydınlığı ise fikirdir. Bu ikisi olmazsa, manevi hayat kurur ve söner.
— İmam Gazali, İhyâu Ulûmi’d-Dîn
Tasavvufta zikir ve fikir, kalbi diri tutmanın ve ruhu aydınlatmanın iki temel aracıdır. Zikir, Allah’ı sürekli anmakla kalbi canlı tutar, gafletten uyandırır ve manevi bağları güçlendirir. Fikir ise varlık, varoluş ve ilahi kudret üzerinde derinlemesine düşünmeyi ifade eder; bu da marifet kapılarını aralar. İmam Gazali, bu iki unsurun birlikte var olması gerektiğini, birinin diğerini tamamladığını ve bu sayede manevi ilerlemenin ve kalbi huzurun temin edildiğini belirtir.