Kalbini haset, kin ve gıybet kirlerinden arındırmayan, hakikat nurlarını göremez. Zira kalp, Hakk’ın nazargahıdır.
— Aziz Mahmud Hüdayi, Divan / Tezkireler
Aziz Mahmud Hüdayi, kalbin manevi temizliğinin önemine işaret eder. Haset, kin, gıybet gibi kötü huylar, kalbi karartan ve onu manevi körlüğe sürükleyen kirlerdir. Kalp, Allah’ın tecelli ettiği, O’nun baktığı yerdir. Dolayısıyla, bir kulun ilahi hakikatleri idrak edebilmesi için kalbini her türlü kötü düşünce ve duygudan temizlemesi gerekir. Temiz bir kalp, ilahi ilhamların ve hikmetlerin tecelli edeceği berrak bir ayna gibidir. Bu temizlik, ancak nefis muhasebesi ve sürekli tövbe ile mümkündür.