Kendi içindeki karanlığı keşfetmeyen, asla ışığa ulaşamaz. Çünkü her karanlık, aslında bir ışığın yokluğudur ve yokluk, varlığa giden ilk adımdır.
— Şems-i Tebrizi, Makâlât
Şems, insanın kendi nefsinin derinliklerine inmesinin, hatalarını, zaaflarını ve karanlık yönlerini tanımasının önemini vurgular. Bu içsel keşif, kişinin kibrini kırmasına, benliğini aşmasına ve gerçek özüne ulaşmasına olanak tanır. Kendini bilmek, nefsle mücadele etmek ve içsel engelleri aşmak, tasavvuf yolunda ilerlemenin temelidir. Bu, kendini yoklukta görerek Hakk’ın varlığını idrak etme kapısını açar.