Nefsinle cihad et ki, ruhun hürriyete kavuşsun. Zira nefs, seni esir eden en büyük düşmandır.
— Aziz Mahmud Hüdayi, Divan / Tezkireler
Bu hikmetli söz, tasavvuf yolunun temel taşlarından olan nefs mücadelesinin önemini vurgular. İnsanın kendi içindeki kötü eğilimlerle, bencillikle ve şehvetle yüzleşmesi ve onları terbiye etmesi gerektiğini belirtir. Nefsin isteklerine boyun eğmek yerine, onu ilahi emirlere uygun hale getirmek, ruhun manevi yükselişini ve gerçek özgürlüğünü sağlar. Bu cihad, kişinin kendini bilmesi ve Allah’a yaklaşması için atılan en önemli adımdır. Nefsini arındıran, Hakk’a vasıl olur.