Aşk imiş her ne var âlemde, ilim bir kıyl ü kal imiş.
— Yunus Emre, Divan / İlahiler
Yunus Emre’ye göre, varoluşun özü ve hakikati ilahi aşktır. Bilgi, şekli ve zahiri bir nitelik taşırken, aşk varlığın derinliklerine nüfuz eden, her şeyi kuşatan ilahi bir enerjidir. Gerçek idrak, sadece akıl yoluyla değil, kalbin aşkla açılmasıyla mümkündür. Aşk, yaratılışın gayesi ve yaratıcının tecellisidir; bu yolda akıl yetersiz kalır, ancak kalp ile varlık sırrına erişilir. İnsan bu aşkla yanıp tutuştuğunda, dünyevi bağlardan kurtulur ve ilahi olana yaklaşır.