Şeriat tarikat yoldur varana, hakikat marifet andan içeri.
— Yunus Emre, Divan / İlahiler
Bu ifade, tasavvuf yolundaki mertebeleri özetler. Şeriat, zahiri kurallar ve ibadetlerdir; tarikat ise bu kuralları uygularken manevi bir yolculuğa çıkmaktır. Ancak Yunus, asıl hedefin hakikat ve marifet olduğunu belirtir. Hakikat, Allah’ın mutlak varlığını ve O’nunla olan ilişkiyi deneyimsel olarak idrak etmek; marifet ise bu idrakle elde edilen derin ilahi bilgidir. Bu ikisi, dışsal yollardan daha içsel ve derindir, kulluğun özüdür.