İslam büyüklerinden seçilmiş hikmetli sözler ve öğütler
Bana en yakın olan, benden en uzakta olandır. Bana en uzak olan ise, içimde en yakın olandır. Bu bir sır, bir paradokstur. — Hallac-ı Mansur, Kitâbu’t-Tavâsîn Bu paradoks, Hallac’ın ilahi aşk ve marifet anlayışının derinliğini gösterir. Allah, her şeyden münezzeh ve yüce olduğu için beşeri algılardan uzaktır; ancak aynı zamanda ‘Habli’l-verid’ (şah damarından daha yakın) […]
Dışarıdan bakıldığında deli, içeriden bakıldığında ise âşık görünürüm. Hakikat, perdenin arkasındadır ve ancak kalp gözüyle görülür. — Hallac-ı Mansur, Kitâbu’t-Tavâsîn Hallac, tasavvuf yolcusunun hallerini zahir ve batın ayrımıyla ifade eder. Toplumun genel geçer kurallarına uymayan, hatta onlara aykırı düşen davranışlar sergileyen bir dervişin dış görünüşü, çoğu zaman yanlış anlaşılır. Ancak bu zahiri aykırılığın ardında, ilahi […]
Ben yok olduğumda var olurum, var olduğumu sandığımda ise yok olurum. Bu, ilahi tecelli sırrıdır. — Hallac-ı Mansur, Kitâbu’t-Tavâsîn Bu söz, tasavvufun temel kavramlarından olan fenâ ve bekâ hallerini özetler. Kulun kendi nefsani varlığını, benliğini tamamen yok etmesi (fenâ), gerçek varoluşun (bekâ billah) kapısını açar. Kişi, kendi bireysel varlığından vazgeçtiğinde, ilahi varlıkla birleşir ve mutlak […]
Sır, kalbin derinliklerinde saklıdır. Onu ancak sevenler keşfeder, ancak Hakk’ın nazarı oraya düşer ve onu aydınlatır. — Hallac-ı Mansur, Kitâbu’t-Tavâsîn Hallac, insanın kalbini ilahi sırların tecelli ettiği bir ayna olarak görür. Bu sır, zahiri ilimlerle değil, ancak kalbin arınması ve ilahi aşka yönelmesiyle açığa çıkar. Kalpteki bu sır, kişinin özündeki ilahi cevheri, Hakk’ın kendi varlığından […]
Aşk, âşığın varlığını maşukun varlığında yok etmesidir. Bu yok oluş, en yüce varoluştur ve gerçek kemal budur. — Hallac-ı Mansur, Kitâbu’t-Tavâsîn Hallac’a göre ilahi aşk, sadece duygusal bir bağ değil, kişinin kendi benliğini tamamen feda ettiği, maşukun (Allah) iradesinde eridiği bir haldir. Aşk, kulun bireyselliğini ortadan kaldırır ve onu ilahi bütünün bir parçası haline getirir. […]
Ben Hakk’ım! Benimle benim aramda fark kalmadı. Ben O’yum, O da ben. Bu, mutlak birleşmenin dilidir. — Hallac-ı Mansur, Kitâbu’t-Tavâsîn Bu ifade, kulun benliğinin Hak’ta yok oluşunu (fenâ) ve O’nda bâki kalışını (bekâ) anlatır. Hallac, beşeri varlığın ilahi hakikatle tam bir tevhid halinde erimesini, kişinin kendi iradesini ve varlığını tamamen ilahi iradeye teslim etmesini vurgular. […]
Dünyanın tüm güzelliklerinden vazgeçmedikçe, hakiki güzelliğe ulaşamazsın. Bu yol, elindeki her şeyi feda etmeyi gerektirir; zira boş ellerle ancak O’nun divanına varılır. — Faridüddin Attar, Mantıku’t-Tayr Attar, tasavvuf yolunda dünya malına, şöhretine, makamına ve hatta kendi benliğine olan bağlılıktan tamamen vazgeçmenin önemini vurgular. Gerçek güzellik ve mutlak sevgili olan Allah’a ulaşmak, ancak dünyevi tüm arzulardan […]
Her damla denizin bir parçasıdır; denizi bulmak için damlaların farkına varmak gerekir. Zira çoklukta birliği göremeyen, birliğin özünü asla idrak edemez. — Faridüddin Attar, Mantıku’t-Tayr Bu söz, Attar’ın varlığın birliği (vahdet-i vücud) anlayışını yansıtır. Tüm varlık âlemi, Yaratıcı’nın tecellilerinden ibarettir; her şey O’ndan gelmiş ve O’na dönecektir. Çokluk âlemindeki her bir varlık, mutlak birliğin bir […]
Hakikat, sözle ifade edilemez bir sırdır. Dillerin sustuğu yerde kalp konuşmaya başlar; zira ilahi sır, ancak içsel bir tecrübeyle idrak edilir. — Faridüddin Attar, Mantıku’t-Tayr Attar, tasavvufi hakikatlerin kuru akıl yürütmelerle veya kelimelerle tam olarak kavranamayacağını belirtir. Gerçek idrak, içsel bir tecrübe, kalbin sezgisi ve ruhani bir hal ile mümkündür. Dilin ve mantığın sınırlarının ötesinde, […]
Bu yolda sabır ve tahammül, kanatların ve azığın olmalıdır. Zira her çile, kalbini saflaştıran bir ateştir; her zorluk, seni menzile bir adım daha yaklaştırır. — Faridüddin Attar, Mantıku’t-Tayr Attar, tasavvuf yolunun çetin ve meşakkatli olduğunu sıkça vurgular. Bu yolda ilerleyebilmek için müridin sabırlı, metanetli ve azimli olması gerekir. Karşılaşılan her türlü güçlük, sıkıntı ve imtihan, […]