İslam büyüklerinden seçilmiş hikmetli sözler ve öğütler
Ölmeden evvel ölünüz ki, gerçek hayatı idrak edesiniz. Zira nefsani arzuların ölümü, ruhun dirilişidir. — Aziz Mahmud Hüdayi, Divan / Tezkireler Bu derin hikmet, tasavvufun temel prensiplerinden biri olan ‘nefs-i emmare’den kurtulma ve ‘nefs-i mutmainne’ye ulaşma sürecini anlatır. Fiziksel ölümden ziyade, egonun, bencil isteklerin ve dünya hırslarının manevi olarak öldürülmesi kastedilir. Nefsanî bağlardan kurtulan insan, […]
Amellerin değeri, ihlasladır. Allah, kalplerin niyetine bakar, zahiri suretine değil. — Aziz Mahmud Hüdayi, Divan / Tezkireler Bu söz, Aziz Mahmud Hüdayi’nin ibadet ve davranışlardaki samimiyetin, yani ihlasın merkezi rolünü vurgular. Bir eylemin Allah katındaki kıymeti, o eylemin ne kadar gösterişli olduğundan ziyade, ne kadar saf bir niyetle, sadece Allah rızası için yapıldığına bağlıdır. İhlas, […]
Musibetlere sabretmek, ilahi takdire rıza göstermektir. Tevekkül ise, her işin sonucunu Allah’a bırakmaktır. — Aziz Mahmud Hüdayi, Divan / Tezkireler Hüdayi, hayatın kaçınılmaz bir parçası olan zorluklar karşısında müminin takınması gereken duruşu açıklar. Sabır, sadece dayanmak değil, aynı zamanda ilahi hikmeti idrak ederek teslimiyet göstermektir. Tevekkül ise, gerekli çabayı gösterdikten sonra neticeyi Allah’ın takdirine bırakmak, […]
Verilene şükür, verilmek istenenin anahtarıdır. Kanaat ise, bitmeyen bir hazinedir. — Aziz Mahmud Hüdayi, Divan / Tezkireler Bu hikmet, şükrün manevi kapıları açan bir anahtar olduğunu ve kanaatin insanı zenginleştiren bir içsel erdem olduğunu ifade eder. İnsan, sahip olduğu nimetlerin kıymetini bilip şükrettikçe, Allah Teala o nimetleri artırır. Kanaat ise, elindekiyle yetinme ve hırsın esiri […]
Halkın derdiyle dertlenmeyen, Hakk’ın rızasına eremez. Zira Allah, kullarının gönlünü hoş edenleri sever. — Aziz Mahmud Hüdayi, Divan / Tezkireler Aziz Mahmud Hüdayi, tasavvufun sadece bireysel bir arınma olmadığını, aynı zamanda toplumsal sorumluluğu da içerdiğini vurgular. İnsanlara karşı merhametli olmak, onların ihtiyaçlarına koşmak, dertlerine ortak olmak, Allah’a yaklaşmanın ve O’nun rızasını kazanmanın önemli bir yoludur. […]
Nefsinle cihad et ki, ruhun hürriyete kavuşsun. Zira nefs, seni esir eden en büyük düşmandır. — Aziz Mahmud Hüdayi, Divan / Tezkireler Bu hikmetli söz, tasavvuf yolunun temel taşlarından olan nefs mücadelesinin önemini vurgular. İnsanın kendi içindeki kötü eğilimlerle, bencillikle ve şehvetle yüzleşmesi ve onları terbiye etmesi gerektiğini belirtir. Nefsin isteklerine boyun eğmek yerine, onu […]
Her şeyi O’ndan bil, her şeyi O’nda gör. Zira varlık perdesini kaldırdığında, tek hakikatin O olduğunu idrak edersin. — Aziz Mahmud Hüdayi, Divan / Tezkireler Hüdayi Hazretleri, tevhidin sadece dilde değil, gönülde yaşanması gereken bir hakikat olduğunu ifade eder. Kainattaki her zerrenin, her olayın ilahi kudretin bir tecellisi olduğunu anlamak, insanı fani varlıklara takılmaktan kurtarır. […]
Dünya muhabbeti, her hatanın başıdır. Kalbini dünyaya bağlayan, ahiret saadetinden mahrum kalır. — Aziz Mahmud Hüdayi, Divan / Tezkireler Bu söz, Aziz Mahmud Hüdayi’nin dünyaya karşı takınılması gereken ihtiyatlı duruşu vurgular. Dünya nimetlerinden tamamen el çekmek değil, onlara kalben bağlanmamak gerektiğini öğütler. Gerçek saadet ve huzurun, kalbi Allah’a yöneltmekle ve fani olanın geçiciliğini idrak etmekle […]
Ölüm bir köprüdür, dostu dosta kavuşturur. Dünyaya bel bağlama, zira o bir handır, geçicidir. Asıl yurt, ebedi alemdir, ona hazırlanmak gerekir. — Ahmet Yesevi, Divan-ı Hikmet Ahmet Yesevi, ölümün bir son değil, bir başlangıç olduğunu öğretir. Ölüm, ruhun bedenden ayrılarak Allah’a ve ahiret yurduna dönüşüdür; Hak dostları için sevdikleriyle kavuşma vaktidir. Dünya hayatının geçiciliği ve […]
Ne ekersen onu biçersin, bu ilahi bir kanundur. Hayır ek ki, hayır bulasın; şer ekersen, şer seni bulur. Amellerin terazisi kurulacak, unutma. — Ahmet Yesevi, Divan-ı Hikmet Bu hikmet, eylem ve sonuç arasındaki kaçınılmaz ilahi bağlantıyı ifade eder. Ahmet Yesevi, her amelin bir karşılığı olduğunu ve dünya ile ahirette bu karşılığın görüleceğini hatırlatır. İyilik yapmak, […]