İslam büyüklerinden seçilmiş hikmetli sözler ve öğütler
Aşk, sanma ki sadece bir sevgiliye duyulan bir histir. Aşk, varoluşun özü, ilahi nefesin ta kendisidir. Her zerrede O’nu görenin gözü aşkla doludur. — Şems-i Tebrizi, Makâlât Tasavvufta aşk, beşeri sınırları aşan, Hakk’a ulaşmanın yegâne yoludur. Şems’e göre aşk, tüm varoluşu kuşatan, ilahi bir tecellidir; her şeyin başlangıcı ve sonudur. Hakiki aşık, her zerresinde ilahi […]
Oturduğun yerden kalk ve insanlığa hizmet et. — Hacı Bektaş Veli, Makalat Bu öğüt, pasif bir inanç yerine aktif bir yaşam ve topluma hizmet anlayışını teşvik eder. İnsanın sadece kendi nefsiyle meşgul olmaması, nefsani arzuların peşinden gitmemesi, aynı zamanda çevresine, topluma ve tüm insanlığa faydalı olmayı amaçlaması gerektiğini vurgular. Hizmet, maddi yardım olabileceği gibi, bilgi […]
Gönlü arı olanın, sözü de arı olur. — Hacı Bektaş Veli, Makalat Bu söz, içsel temizliğin ve saflığın, kişinin dışa vuran davranışlarına ve sözlerine nasıl yansıdığını açıklar. Kalbi kötü niyetlerden, hırstan, kinden, hasetten ve her türlü olumsuz duygudan arınmış bir kişinin, sözlerinin de doğru, dürüst, yapıcı, sevgi dolu ve hikmetli olacağını belirtir. Tasavvufta gönül, ilahi […]
Hakikat, sözde değil, özdedir. — Hacı Bektaş Veli, Makalat Bu hikmet, gerçekliğin ve doğruluğun sadece lafta kalmaması, kişinin tüm varlığına ve yaşam biçimine yansıması gerektiğini ifade eder. Bir şeyin hakikat olması için yalnızca söylenmesi yeterli değildir; aynı zamanda kişinin kalbinde, niyetinde ve eylemlerinde de bulunması gerekir. Öz, yani iç dünya ve niyet, sözden daha önemlidir. […]
Nefsine ağır geleni başkasına yapma. — Hacı Bektaş Veli, Makalat Bu söz, tasavvuftaki empati ve adalet anlayışının temelini oluşturur. İnsanın kendi vicdanına ve nefsine ağır gelen, onu rahatsız eden, inciten bir davranışı başkasına da reva görmemesi gerektiğini anlatır. Bu ilke, evrensel ahlak kurallarının bir yansımasıdır ve başkalarına karşı hoşgörülü, anlayışlı ve merhametli olmayı öğütler. Kendi […]
Bir olunuz, iri olunuz, diri olunuz. — Hacı Bektaş Veli, Makalat Bu öğüt, toplumsal birlik, beraberlik ve dayanışmanın önemini vurgular. ‘Bir olmak’, insanlar arasında ayrımcılık yapmamayı, ortak bir amaç etrafında kenetlenmeyi ve gönül birliği oluşturmayı ifade eder. ‘İri olmak’, maddi ve manevi olarak güçlü, büyük ve etkin olmayı; bu birliğin getirdiği kuvvetle topluma faydalı olmayı […]
Hararet nardadır, sacda değil; Keramet baştadır, taçta değil; Her ne arar isen kendinde ara; Kudüs’te, Mekke’de, Hac’da değil. — Hacı Bektaş Veli, Makalat Bu söz, insanın hakikati dış dünyada değil, kendi iç aleminde araması gerektiğini öğütler. Gerçek sıcaklığın (hararet), ateşin kendisinde (nar) olduğunu, dış görünüşte (sac) olmadığını; kerametin (manevi güç) ise insanın aklında ve gönlünde […]
Eline, diline, beline sahip ol. — Hacı Bektaş Veli, Makalat Bu üçleme, Hacı Bektaş Veli düşüncesinin temel ahlaki prensibidir. ‘Eline sahip olmak’, hırsızlıktan, zulümden ve her türlü kötü eylemden kaçınmak; helal kazançla yaşamak demektir. ‘Diline sahip olmak’, yalandan, gıybetten, iftiradan uzak durmak, güzel söz söylemek ve hikmetle konuşmaktır. ‘Beline sahip olmak’ ise nefsani arzuları kontrol […]
İlimden gidilmeyen yolun sonu karanlıktır. — Hacı Bektaş Veli, Makalat Bu hikmet, bilgi ve aklın insan yaşamındaki rehberliğini vurgular. Tasavvufta ilim, sadece dünyevi bilgiyi değil, aynı zamanda manevi idraki ve Hakk’a ulaşma yolundaki irfanı da kapsar. Cehaletle ve bilgisizlikle yürünülen her yolun, kişiyi yanılgıya, şaşkınlığa ve ruhsal körlüğe sürükleyeceğine işaret eder. İnsan, kendi hakikatini, evrenin […]
Dervişlik dedikleri hırka ile taç değil, gönül ile göz imiş. — Yunus Emre, Divan / İlahiler Yunus, dervişliğin dışsal semboller veya giysilerle değil, içsel bir hal ve manevi bir duruşla ilgili olduğunu açıklar. Gerçek dervişlik, nefsini terbiye etmek, gönlünü temizlemek, dünyaya karşı kanaatkar olmak ve Allah’a tam bir teslimiyetle yönelmektir. Bu, kalbin saf olması, gözün […]